خون یک ترکیب پیچیده از پلاسما ( بخش مایع ) ، گلبول‌های سفید، گلبول‎های قرمز، و پلاکتها می باشد. بدن دارای حدود 5 لیتر خون می باشد. وقتی که خون از قلب پمپ میشود، حدود 20 تا 30 ثانیه طول می‌کشد که یک گردش کامل در جریان خون انجام داده و مجدداً وارد قلب شود.
خون دارای عملکردهای اساسی می‌باشد: اکسیژن و مواد مغذی ( مانند چربی ها، قندها، مواد معدنی و ویتامین‌ها ) را به بافت های بدن می رساند؛ دی اکسید کربن را به ریه ها حمل می کند؛ سایر مواد زاید را برای دفع به کلیه ها می رساند؛ هورمون ها( پیام رسانهای شیمیایی) را به قسمت های مختلف بدن می رساند؛ همچنین اجزایی را حمل می کند که با عفونت ها مقابله کرده و جلوی خونریزی را می گیرند.
 
اجزاء تشکیل دهنده‌ی خون
اجزاء اصلی خون عبارتند از:

 
پلاسما
پلاسما جزء مایع خون می‌باشد، که در آن گلبول‌های قرمز، گلبول‌های سفید و پلاکت‌ها شناور می‌باشند. پلاسما بیشتر از نیمی از حجم خون را تشکیل می‌دهد و اکثر آن از آب که دارای نمک محلول( الکترولی‎ ها) و پروتئین‌ها می‌باشد، تشکیل شده است. پروتئین اصلی پلاسما، آلبومین می‌باشد. آلبومین به جلوگیری از خارج شدن مایع از عروق خونی به سمت بافت ها کمک می‌کند و همچنین موادی مانند هورمون‌ها و بعضی داروها را در داخل خون حمل می‌کند. سایر پروتئین های پلاسما عبارتند از: آنتی بادی ها ( ایمونوگلوبین ها ) که از بدن در برابر ویروس‎ها ، باکتری‌ها، قارچ‌ها  و سلول‌های سرطانی دفاع می‌کنند و فاکتورهای انعقادی که خونریزی را کنترل می‌کنند.
پلاسما عملکردهای دیگری نیز دارد. پلاسما به صورت مخزنی عمل می کند که می تواند به بافت هایی که آب ناکافی دارند، آب برساند و از بافت های دارای آب اضافی ، آب را بگیرد. وقتی یک بافت بدن احتیاج به آب اضافی دارد، آب موجود در پلاسما ، اولین منبع تأمین این نیاز می باشد. پلاسما همچنین باعث می‎شود، عروق خونی همواره باز مانده و فشار خون کافی را داشته باشند و خون بتواند به طور مداوم در آنها گردش نماید. جریان پلاسما همچنین نقش مهمی در تنظیم درجه حرارت بدن دارد که این کار را به وسیله انتقال گرمایی که در بافت‎‌های بدن تولید شده به سمت نواحی که این گرما به راحتی دفع می‌شوند مانند دست ها، پاها  و سر، انجام می دهند.
 
گلبول‌های قرمز
گلبول‎های قرمز (اریتروسیت‌ها) حدود 40% حجم خون را تشکیل می‌دهند. گلبول‌های قرمز دارای هموگلوبین می‌باشند، که پروتئینی است که باعث رنگ قرمز گلبول‌های قرمز شده و همچنین اکسیژن را از ریه‌ها به بافت‌ها منتقل می‌کند. اکسیژن توسط این سلول‌ها برای تولید انرژی به کار می‌رود  و دی اکسید کربن به عنوان یک ماده زاید ایجاد می‌گردد. گلبول‌های قرمز، دی‌کسید کربن را از بافت ها خارج کرده و وارد ریه‌ها می‌کنند. زمانی که تعداد گلبول های قرمز کاهش یابند ( کم خونی یا آنمی) ، خوناکسیژن کمتری را حل کرده، خستگی و ضعف ایجاد می شود. وقتی تعداد گلبول های قرمز افزایش یابد( پلی سیتمی) خون غلیظ تر شده و ممکن است در آن لخته تشکیل شده و خطر حمله های قلبی و سکته مغزی افزایش یابد










 
گلبول های سفید
گلبول‌های سفید (لکوسیت‌ها) تعداد کمتری نسبت به گلبول های قرمز دارند که نسبت شان در حدود یک گلبول سفید به 600 تا 700 گلبول قرمز می باشد. گلبول‌های سفید مسئول دفاع بدن در برابر عفونت هستند. پنج نوع اصلی گلبول سفید وجود دارند:

تعدادی از انواع گلبول های سفید در جریان خون حرکت می‌کنند، اما تعدادی از آنها به دیواره عروق خونی چسبیده یا از آنها عبور کرده و وارد بافت ها می‌شوند. وقتی گلبول‌های سفید به محل عفونت وارد می‌شوند، موادی را ترشح می‌کنند که باعث جذب سایر گلبول های سفید می‌شوند.
وقتی تعداد گلبول‌های سفید در خون خیلی پایین باشد ( لکوپنیLeukopenia ) عفونت‌ها به آسانی در بدن ایجاد می شوند. تعداد بالاتر گلبول‌های سفید در خون ( لکوسیتوز  Leukocytosis) به طور مستقیم باعث علایم نمی‌شود. اما این تعداد بالا دلالت بر وجود عفونت یا سرطان خون دارد.



پلاکت ها
پلاکت‌ها ( ترومبوسیت‌ها ) قطعات شبیه سلول هستند که از گلبول‌های سفید و قرمز کوچکتر می‌باشند. تعداد پلاکت‌ها  از گلبول‌های قرمز کمتر است ونسبت 1 پلاکت به 20 گلبول قرمز وجود دارد. پلاکت ها به پروسه ایجاد لخته، با جمع شدن در محل خونریزی و ایجاد توده در این محل کمک می‌کنند. در همین زمان، آنها موادی ترشح می‌کنند که باعث پیشرفت لخته شدن می‌گردد. وقتی تعداد پلاکت‌ها خیلی کم باشد (ترومبوسیتوپنی Thrombocytopenia) کبودی و خونریزی ممکن است ایجاد شود. وقتی تعداد پلاکت ها خیلی زیاد باشد ( ترومبوسیتمی Thrombocythemia ) خون ممکن است به میزان زیادی لخته شده و باعث ایجاد حمله قلبی یا سکته مغزی می‌شود.



 

گلبول‌های قرمز، اکثر گلبول‌های سفید و پلاکت‌ها در مغز استخوان تولید می‌شوند (مغز استخوان یک بافت نرم چربی در درون حفره‌های استخوان می‌باشد) دو نوع از گلبول‌های سفید، سلول‌هایT  و  B(لنفوسیت‌ها) همچنین در گره‌های لنفاوی و طحال نیز تولید می‌شوند و سلول‌های T در غده تیموس نیز تولید و بالغ می‌شوند.
در داخل مغز استخوان، تمام سلول‌های خون از یک نوع سلول غیر تخصصی که سلول‌های بنیادی (  Stem cell) نامیده می شود، منشأ می‌گیرند. وقتی یک سلول بنیادی تقسیم می‌شود در ابتدا به گلبول قرمز، گلبول سفید یا سلول تولید کننده پلاکت نابالغ تبدیل می‌شود. سلول نابالغ سپس تقسیم شده، بیشتر بالغ شده و در نهایت به گلبول سفید، قرمز و پلاکت بالغ تبدیل می‌گردد.
سرعت تولید سلول‌ها تحت کنترل احتیاجات بدن می باشد. سلول‌های خونی طبیعی دارای یک طول عمر محدود می باشند ( چند ساعت یا چند روز برای گلبول‌های سفید، حدود10 روز برای پلاکت ها و حدود 120 روز برای گلبول‌های قرمز) و باید به طور مداوم جایگزین شوند. بعضی از شرایط باعث تولید اضافی سلول‌های خونی می‌شوند. وقتی محتوای اکسیژن بافت های بدن کم باشد یا تعداد گلبول های قرمز کاهش یافته است، کلیه ها اریتروپوئیتین   erythropoietin را تولید و آزاد می‌کنند ، این ماده یک هورمون می‌باشد که مغز استخوان را تحریک کرده تا گلبول‌های قرمز بیشتری بسازد. همچنیین مغز استخوان، گلبول‌های سفید بیشتری در پاسخ به عفونت ها تولید و رها می‌کنند. ودر پاسخ به خونریزی نیز پلاکت های بیشتری آزاد می شوند.