دهان

دهان محل ورودی دستگاه‌های گوارش و تنفس می‌باشد. داخل دهان به وسیله غشاهای مخاطی پوشیده شده است. در صورت سلامتی ، پوشش دهان (مخاط دهانی) دارای رنگ صورتی مایل به قرمز می‌باشد. لثه‌ها رنگ صورتی کمرنگی دارند و به اطراف دندان‌ها چسبیده‌اند.
سقف دهان (کامpalate ) به دو قسمت تقسیم می‌شود. قسمت جلویی آن دارای برجستگی‌هایی می‌باشد و سخت است (کام سخت)، قسمت عقبی نسبتاً صاف و نرم می‌باشد (کام نرم).
دهان.jpg

 غشاهای مخاطی مرطوب که سطح دهان را پوشانده‌اند به سمت خارج کشیده شده و قسمت صورتی و براق لب را تشکیل می‌دهند که در محل ورمیلیون (vermilion) به پوست صورت متصل می‌شوند.
در قسمت پشتی دهان یک ساختمان عضلانی به نام زبان کوچک (uvula) آویزان می‌باشد که وقتی شخصی دهانش را باز کرده و اَه می‌گوید دیده می‌شود. زبان کوچک از قسمت پشتی کام نرم آویزان است و قسمت پشتی بینی را از قسمت عقبی دهان جدا می‌کند. به صورت طبیعی زبان کوچک به طور عمودی قرار دارد.
کف-دهان-(1).jpg

در کف دهان، زبان قرار دارد که برای چسبیدن و مخلوط کردن غذا استفاده می‌شود. زبان به طور طبیعی صاف نمی ‌باشد. سطح آن دارای بیرون زدگی‌های ریز (پاپیلاpapillae ) می‌باشد که دارای جوانه‌های چشایی می‌باشند که مزه‌ها را درک می‌کنند. مزه‌های شیرین، شور، ترش، تلخ توسط زبان احساس می‌شود. این مزه‌ها در سرتاسر زبان احساس می‌شوند اما بعضی نواحی خاص زبان به مزه‌های خاص حساس‌تر می‌باشند. حسگر‌های شیرینی در نوک زبان قرار دارند. حسگر‌های شوری در قسمت‌های جلویی کناره‌های زبان قرار دارند. حسگر‌های ترشی در کناره‌های زبان قرار گرفته‌اند. حسگر‌های تلخی در 3/1 عقبی زبان قرار گرفته‌اند. 
نواحی-خاص-دهان.png

بو توسط حسگر‌های بویایی که در قسمت بالایی بینی قرار دارند احساس می‌شود. حس بویایی خیلی پیچیده‌تر از حس چشایی می‌باشد و بسیاری از تغییرات جزیی را تشخیص می‌دهد. احساس چشایی و بویایی با یکدیگر کار می‌کنند تا انسان طعم غذا را تشخیص دهد.
غدد بزاقی، کار ترشح بزاق را به عهده دارند. سه جفت غدد بزاقی اصلی وجود دارند. بناگوشی (parotid)، زیرفکی (submandibular) و زیر زبانی (sublingual). بجز این غدد بزاقی اصلی، تعداد زیادی غدد بزاق فرعی نیز در سرتاسر دهان وجود دارند. بزاق از این غدد توسط مجاری کوچکی به دهان منتقل می‌شود.
بزاق دارای چندین وظیفه می‌باشد. بزاق به جویدن و خوردن غذا کمک می‌کند. بزاق دارای آنزیم‌های گوارشی می‌باشد که هضم غذا را شروع می‌کند. بعد از غذا خوردن، جریان بزاق باکتری‌هایی را که می‌توانند پوسیدگی دندان و بیماری‌های دیگر را ایجاد کنند، می‌شوید. همچنین کمک می‌کند تا پوشش دهان سالم باقی بماند. بزاق باعث خنثی شدن اسید تولید شده توسط باکتری‌ها می‌شود و دارای مواد زیادی (مثل آنتی بادی‌ها و آنزیم‌ها) می‌باشد که باکتری‌ها، قارچ‌ها و ویروس ‌ها را از بین می‌برد.
دهان

دندان

یک دندان به بخش‌های زیر تقسیم می‌شود: تاج دندان (crown) که قسمت بالایی خط لثه‌ای می‌باشد و ریشه دندان (root) که در پایین خط لثه‌ای قرار دارد. تاج به وسیله یک مینای (enamel) سفید و درخشان پوشیده شده است. مینا سخت ترین ماده در بدن می‌باشد، اما اگر آسیب ببیند توانایی کمی برای ترمیم خودش دارد. در زیر مینا، دنتین (dentin) قرار گرفته است که شبیه استخوان، اما سخت ‌تر از آن می‌باشد. دنتین اطراف حفره مرکزی (pulp) را احاطه کرده است که دارای عروق خونی، اعصاب و بافت همبند می‌باشد.
عروق خونی و اعصاب از طریق کانال‌های ریشه (root canal) وارد حفره پالپ می‌گردند که این قسمت نیز توسط دنتین احاطه شده است. در ریشه، دنتین به وسیله سمنت (cementum) پوشیده شده است که یک ماده نازک و شبیه استخوان می‌باشد. سمنت توسط لثه‌ها پوشیده شده است و به وسیله یک لیگامان (periodontal ligament) که دندان‌ها را محافظت می‌کند و به لایه سمنت متصل می‌شود  تمام دندان‌ها را به طور محکمی به فک می‌چسباند.

دندان-(1).jpg

انسان‌ها دارای دو دسته از دندان‌ها می‌باشند: دندان‌های کودکی (شیری) و دندان‌های بزرگسالی (دایمی). 20 دندان شیری و 32 دندان دایمی وجود دارند.

نام-دندانها.jpg

سن آشکار شدن دندان‌ها بسیار متفاوت می‌باشد که از حدود 6 ماهگی رشد دندان‌ها آغاز می‌شود. در موارد نادری در هنگام تولد کودک با یک دندان متولد می‌شود یا دندان در ماه اول بعد از تولد ظاهر می‌شود،که ممکن است یک یا تعداد بیشتری دندان در دهان وجود داشته باشند. این دندان‌ها تنها در زمانی که در شیر دهی اختلال ایجاد کنند یا شل باشند و احتمال خفگی ایجاد کنند، خارج می‌شوند.

دندان