تعریف

کمردرد یکی از شایع‌ترین دلایل مراجعه به پزشک یا غیبت از محل کار می‌باشد و یک علت مهم ناتوانی در سرتاسر دنیا می‌باشد. اکثر افراد حداقل یک بار در زندگیشان کمردرد داشته‌اند.
خوشبختانه می‌توان با انجام اقداماتی از کمردردها پیشگیری کرد یا آنها را تسکین داد. در صورت ابتلا به کمر درد،   درمان‌های ساده خانگی و وضعیت صحیح بدنی اغلب در عرض چند هفته کمر را به حالت طبیعی باز می‌گرداند. جراحی به ندرت برای درمان کمر درد مورد نیاز است.


 
 
تعریف

علایم

نشانه ها و علایم کمر درد عبارتند از:
  • درد عضلانی
  • درد خنجری و شدید
  • دردی که به پاها انتشار پیدا کند.
  • محدودیت حرکت کمر
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم:
بیشتر کمردردها به طور تدریجی با درمان های خانگی در طی 2 هفته بهبود می یابند. اگر در این زمان بهتر نشوند به پزشک مراجعه کنید.
در موارد نادری، کمر درد یک مشکل جدی را مطرح می کند. در موارد زیرباید فوراً به به پزشک مراجعه شود:
  • کمردرد باعث ایجاد مشکلات مثانه یا روده باشد.  
  •  کمردرد همراه با تب باشد
  • کمردرد به دنبال افتادن، تصادف یا هر آسیب دیگری ایجاد شود.
در موارد زیر نیز با پزشک تماس گرفته شود:
  •  اگر کمر درد شدید باشد و با استراحت بهبود نیابد
  • به یک یا دو پا انتشار یابد  به ویژه اگر به زیر زانو منتشر شود.
  •  باعث ضعف ، بی حسی یا گزگز در یک یا دوپا شود.
  • اگر همراه با کاهش وزن غیر قابل توضیح باشد.
همچنین اگر کمردرد برای بار اول بعد از 50 سالگی شروع شود یا شخص سابقه سرطان، پوکی استخوان، مصرف استروئید، مواد مخدر یا الکل را داشته باشد باید به پزشک مراجعه کند.

علل و فاکتورهای خطر

کمر درد می تواند به صورت ناگهانی ظاهر شده و کمتر از 6 هفته طول بکشد ( حاد ) که ممکن است به علت افتادن یا بلند کردن بار سنگین ایجاد شود. کمر دردی که بیشتر از 2 ماه طول بکشد ( مزمن ) از کمردرد حاد کمتر شایع می باشد.
 
کمردرد اغلب بدون یک علت خاص که پزشک آن را در معاینات یا تصویر برداری پیدا کند، اتفاق می‌‍ افتد. اما در موارد زیر کمردرد اتفاق می افتد:
 
 
کشیدگی عضله یا رباط: بلند کردن بار سنگین به طور مکرر یا یک حرکت ناگهانی شدید ممکن است باعث کشیدگی عضلات و رباط های کمر شود، کشیدگی مداوم در کمر باعث اسپاسم های عضلانی دردناک می شود.
پارگی یا بیرون زدگی دیسک ها: دیسک ها مانند بالشتک هایی بین استخوان ها ( مهره ها ) در ستون فقرات قرار دارند و می توانند بیرون زده یا پاره شوند و باعث فشار بر روی عصب شوند. اگرچه شخص ممکن است پارگی یا بیرون زدگی دیسک را بدون درد داشته باشد. بیماری دیسک اغلب به طور اتفاقی در هنگامی که شخص به علت یک مشکل دیگر تصویر برداری اشعه x از ستون فقرات را انجام می دهد، یافت می شود.
کمردرد-علل1.jpg 
آرتریت ها:
آرتروز می تواند ستون فقرات را درگیر کند و در بعضی مواقع باعث تنگ شدن فضای اطراف نخاع شود که به این اختلال تنگی کانال نخاعی می گویند
ارتریت.png
نامنظی های اسکلتی:
کمر درد می‌تواند به علت غیر طبیعی بودن انحناهای ستون فقرات ایجاد شود. اسکولیوز   Scoliosis  اختلالی می‌باشد که در آن ستون فقرات به یک طرف انحراف یافته است و می‌تواند باعث ایجاد کمردرد شود اما معمولاً در موارد شدید این اختلال، کمردرد وجود دارد
  پوکی استخوان: در پوکی استخوان، مهره‌های کمر می‌توانند دچار شکستگی‌های فشاری شوند و کمردرد ایجاد شود.
کمردرد-علل5.jpg




 فاکتورهای خطر
هر شخصی در هر سنی می‌تواند دچار کمر درد شود، بعضی عوامل باعث افزایش خطر ایجاد کمردرد می‌شوند: 
  •  سن: کمر درد با افزایش سن شایع تر می شود و معمولاً از حدود 30 یا 40 سالگی این خطر بالاتر می رود.
  •  کمبود فعالیت بدنی: عضلات ضعیف و استفاده نشده در کمرمی توانند باعث ایجاد این اختلال شوند.
  • وزن بالا: داشتن وزن بالا باعث فشار زیادتری بر روی کمر می شود.
  •  بیماری‌ها: بعضی از انواع آرتریت و سرطان ها باعث کمر درد می شوند.
  •  بلند کردن اجسام به صورت غیر صحیح: استفاده از کمر به جای پا برای بلند کردن اجسام باعث ایجاد کمردرد می شود.
  • اختلال روانی: افراد دچار افسردگی و اضطراب دارای خطر بیشتری برای ابتلا به کمر درد هستند.
  • سیگار کشیدن: سیگار کشیدن باعث کاهش انتقال مواد مغذی کافی به دیسک ها می‌شود.
 

تشخیص

برای کمر درد، پزشک کمر را معاینه کرده و توانایی بیمار را برای نشستن، ایستادن، راه رفتن و بلند کردن پاها را ارزیابی می کند. پزشک ممکن است از شخص درخواست کندکه به شدت کمر درد  ازعدد صفر تا ده ، یک امتیاز بدهد و میزان عملکرد شخص را با درد بررسی کند.
اگر دلیلی وجود داشته باشد که یک اختلال خاص باعث کمردرد شده است ، پزشک ممکن است یکی یا تعداد بیشتری از آزمایشات زیر را درخواست کند:
  •  تصویربرداری اشعهX : این تصویر برداری همترازی استخوان ها را نشان می دهد و همچنین آرتریت ها یا استخوان های شکسته را نیز مشخص می کند. اما به تنهایی نمی تواند مشکلات نخاع، عضلات، اعصاب یا دیسک ها را نشان بدهد.
  • MRI یا  CT  اسکن: این اسکن ها می توانند تصاویری ایجاد کنند که دیسک ها ی بیرون زده، مشکلات استخوان ها، عضلات ، تاندون ها، اعصاب، رباط ها و عروق خونی را آشکار نمایند.
  •  آزمایشات خونی: این آزمایشات می توانند عفونت و یا سایر اختلالاتی را که باعث ایجاد کمر درد شده اند را نشان بدهند.
  •  اسکن استخوان: در بعضی موارد از این اسکن برای بررسی تومورهای استخوان یا شکستگی های فشاری که به علت پوکی استخوان ایجاد شده اند، استفاده می شود.
مطالعات عصبی ( الکترومیوگرافی   EMG ): این آزمایش میزان ایمپالس های الکتریکی که به وسیله اعصاب ایجاد شده  و پاسخ های عضلات به آنها را اندازه گیری می کند. این آزمایش فشار بر روی اعصاب را به وسیله دیسک های بیرون زده یا تنگی کانال نخاعی ایجاد شده ، تاييد مي کند.
تشخیص

درمان

اکثر کمر درد های حاد در عرض چند هفته با درمان های خانگی بهبود می یابند . مسکن های بدون نسخه و استفاده از گرما یا یخ ممکن است تنها درمان های مورد نیاز باشند ، استراحت در بستر توصیه نمی شود.
فعالیت ها تا حد تحمل باید ادامه یابند . فعالیت های سبک مانند راه رفتن و اعمال روزانه باید انجام شوند. فعالیت هایی که باعث تشدید درد می شوند باید متوقف شوند ولی به علت ترس از شروع درد نباید فعالیتی انجام نشود. اگر این درمان ها بعد از چند هفته اثر نکرد، پزشک از روش های درمان قوی تر استفاده می کند. 
داروها
بر اساس نوع کمر درد، پزشک ممکن است داروهای زیر را تجویز کند:
 مسکن های بدون نسخه: ( استامینوفن یا داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی ( NSAID) مثل ایبوپروفن یا ناپروکسن ( ممکن است باعث تسکین کمر درد حاد شوند. دوز داروها را پزشک تعیین می کند ، چون مصرف بیش از حد آنها می تواند باعث عوارض جانبی جدی شود. اگر درد بهبود نیابد پزشک ممکن است از NSAID  های که به نسخه احتیاج دارند استفاده کند.
 
 شل کننده های عضلانی: اگر کمر درد خفیف تا متوسط با مسکن ها بهبود نیابد،  پزشک ممکن است  از شل کننده ها ی عضلانی استفاده کند. این داروها می توانند بیمار را دچار حالت گیجی یا خواب آلودگی کنند.
 
 مسکن های موضعی: این داروها کرم ها یا پماد هایی می باشند که بر روی محل دردناک به کار می روند.
 
 مخدرها: داروهای خاصی مانند کدئین یا هیدروکودون برای یک دوره کوتاه مدت تحت نظارت پزشک استفاده می شوند.
ضد افسردگی ها: دوزهای پایین انواع خاصی از ضدافسردگی ها ( به ویژه ضد افسردگی های سه حلقه ای مانند آمی تریپتیلین) می توانند باعث تسکین بعضی از انواع کمر دردهای مزمن شوند که این اثر آنها مستقل از اثرات آنها بر افسردگی می باشد.
 
تزریقات: اگر سایر روش ها برای تسکین درد موفق نباشد و درد به پاها انتشار داشته باشد، پزشک ممکن است کورتیزون ( یک داروی ضد التهاب ) را به فضای اطراف طناب نخاعی ( فضای اپیدورال ) تزریق نماید. تزریق کورتیزون باعث کاهش التهاب در اطراف ریشه های عصبی می شود ولی معمولاً تسکین درد کمتر از چند ماه دوام دارد.
آموزش
آموزش بیماران به اهمیت موارد زیر تأکید دارد:
 فعال باقی ماندن، کاهش اضطراب و استرس و آموزش روش هایی که از صدمات آینده جلوگیری نماید.
 
فیزیوتراپی و ورزش
فیزیوتراپی پایه اصلی درمان کمر درد می باشد. یک فیزیوتراپیست از روش های مختلف درمانی استفاده می کند که شامل گرما، اولتراسوند، تحریک الکتریکی و تکنیک های شل کردن عضلات می باشند. هنگامی که کمر درد بهبود یابد، فیزیوتراپیست ورزش هایی جهت افزایش انعطاف پذیری ، قوی تر شدن عضلات پشت و شکم و بهبود وضعیت قرار گیری بدن را به بیمار آموزش می دهد. انجام مرتب این ورزش ها باعث جلوگیری از عود کمر درد می شود.
جراحی
تعداد معدودی از افراد با کمر درد نیاز به جراحی دارند. اگر بیمار دچار درد خیلی شدید همراه با انتشار به پاها باشد یا دچار ضعف عضلانی پیشرونده که به وسیله فشار روی اعصاب ایجاد شده است، باشد ممکن است از جراحی سود ببرد. از طرف دیگر، جراحی معمولاً برای مشکلات ساختاری مانند تنگی کانال های نخاعی یا دیسک بیرون زده که به درمان های دیگر جواب نداده است، استفاده می گردد.
 
درمان های جایگزین
تعدادی از روش های طب جایگزین می توانند جهت تسکین کمر درد به کار روند. همیشه قبل از شروع هر کدام از این روش ها با بیمار باید راجع به سود و ضرر هر کدام از این روش ها صحبت شود:
 کایروپراکتیک: در این روش از دستکاری ستون فقرات با دست جهت تسکین درد استفاده می شود.
 طب سوزنی: در این روش از سوزن های استریل که وارد پوست می شونداستفاده از این روش در بعضی افراد باعث کاهش کمر درد شده است.
 ماساژ: اگر کمر درد به وسیله عضلات سفت شده یا پرکار ایجاد شده باشد، ماساژ می تواند کمک کننده باشد.
یوگا: تمرینات یوگا می توانند باعث بهبود کمر درد شوند.

پیشگیری

شما می توانید به وسیله بهبود شرایط جسمی و یادگیری و تمرین وضعیت صحیح بدن، باعث جلوگیری از کمر درد شوید.
برای داشتن یک کمر قوی و سالم باید موارد زیر را انجام داد:
 ورزش: ورزش های هوازی منظم می توانند باعث قوی شدن کمر شده و اجازه دهند که عضلات عملکرد بهتری داشته باشد. قدم زدن و شنا انتخاب های خوبی می باشند.
 افزایش قدرت عضلانی و انعطاف پذیری: ورزش های عضلات کمر و شکم باعث بهبود عملکرد این عضلات می شوند. انعطاف پذیری درناحیه لگن و ران باعث بهبود وضعیت قرار گیری استخوان های ناحیه لگن شده و احساس بهتری در ناحیه کمر ایجاد می کند.
 داشتن وزن سالم: اضافه وزن باعث فشار زیادی روی عضلات کمر می شود.
از وضعیت صحیح بدن استفاده کنید:       
ایستادن صحیح: اگر مجبور هستید به مدت طولانی بایستید یک پا را روی یک چهار پایه کوتاه قرار دهید تا فشار کمتری روی کمر وارد شود، پاها را بعد از مدتی عوض  کنید. وضعیت مناسب باعث کاهش استرس بر روی عضلات کمر می شود.
نشستن صحیح: یک صندلی مناسب با محافظ مناسب قسمت تحتانی کمر ، دارای محل قرار گیری ساعد و یک پایه گردان انتخاب کنید. یک بالشت یا حوله تا شده را در قسمت پشت قرار داده تا انحنای نرمال کمر را حفظ کند. زانوها و لگن در یک سطح قرار  گیرند.  وضعیت تان  را به طور مرتب تغییر دهید ( حداقل  هر نیم ساعت)
 بلند کردن صحیح: از بلند کردن بار سنگین اجتناب کنید، اگر مجبور به این کار هستید، اجازه دهید پاهایتان این کار را انجام دهند. کمرتان را صاف نگه دارید ( چرخش ندهید ) و فقط زانو هایتان را خم کنید. جسم را نزدیک تر به بدنتان نگه دارید. اگر جسم خیلی سنگین است از یک نفر دیگر هم کمک بگیرید.